“BODRUM KALE HIRSIZI” BİR İNGİLİZ BÜYÜKELÇİSİ’NİN İBRETLERLE DOLU KISA HİKAYESİ

 “BODRUM KALE HIRSIZI” BİR İNGİLİZ BÜYÜKELÇİSİ’NİN

    İBRETLERLE DOLU  KISA HİKAYESİ

Adana dahil Anadolu coğrafyasındaki kadim medeniyetlerin eseri antik tekler Batılılar tarafından acımasızca soyulurken bir isim ön plana çıkıyor. İngiltere’nin 1825 yılından itibaren aralıklarla, ama 1842-1857 yılları arasında sürekli olarak Osmanlı başkenti İstanbul’da Büyükelçi olarak görev yaptı.

-Yıllar öncesinde ve 1803 tarihinde Bodrum’a gelerek deniz sahilindeki tarihi kalenin resmini çizen Luigi Mayer, kale kapısındaki süsleme levhaların varlığına da yer vermişti. 1402 tarihinde Rodos şövalyeleri tarafından yaptırılan Bodrum kalesinin yapımında yakınlarda bulunan dünyanın yedi harikalarından birisi olan MOZOLE TAPINAĞI’ndan sökülerek getirilen taşlar ve kabartma resimli levhalar da kullanılmıştı. Levhalar üzerinde Karya Satrabı veya valisi Mozole adına yaptırılan tapınaktaki tanrılar dünyasının görüntüleri vardı. Her levhanın arkeloji bilimi açısından da büyük önemi vardı.

İngiltere’nin Osmanlı Büyükelçisi Canning, Luigi Mayer’in resmini çizdiği Bodrum Kalesi girişindeki süslemelere hayran kalmış olacak ki, elçilik sekreteri 1844 yılında Bodrum’a göndermiş, gözlem raporu almıştı. 1844 yılında da bir Osmanlı memuru ve kendi adamanı kalenin duvarlarında bulunan kabartma heykel levhaların yerinden alınmasını sağladı. Bu çalışma için masrafa ihtiyacı vardı. Çok özel bir sohbette Osmanlı Padişahı Abdülmecit’e görüşlerini açıkladığında kendisine bir jest olarak kaledeki eserlerin kendisine hediye edileceği ve bütün masrafların da padişah hazinesinden karşılanacağı açıklandı. Canning’in mutluluğuna diyecek yoktu. Bir taşla iki kuş vurmuş 1846 yılında bahsi geçen eserler yerinden alınarak İngiltere’ye götürülmüştü.

   Bodrum Kalesindeki Mozole tapınağından alınan levhaların İngiltere’ye götürülmesi bir başlangıç idi.

                                                                                Cezmi YURTSEVER, Tarihçi

.................................